Hướng dẫn Cách Bảo quản Thực phẩm [Toàn tập]

Trong cuộc sống bận rộn ngày nay, bảo quản thực phẩm là một công việc không thể thiếu của các chị em phụ nữ. Bảo quản thực phẩm tốt cũng là gìn giữ sức khỏe cho cả gia đình mình. Ở bài này mình xin hướng dẫn cách bảo quản thực phẩm toàn tập đầy đủ nhất – để các bạn có thể bảo quản thực phẩm đúng cách, giữ được hương vị thơm ngon và chất lượng dinh dưỡng của thực phẩm bạn nhé.

 

BẢO QUẢN THỰC PHẨM LÀ GÌ?

bao-quan-thuc-pham-la-gi

Bảo quản thực phẩm có 2 mục đích chính:

  • Làm chậm quá trình oxy hóa của thực phẩm
  • Làm chậm (hoặc chặn đứng) sự phát triển của vi sinh vật gây hư hỏng thực phẩm.

Tóm lại, bảo quản thực phẩm là giữ trọn vẹn hàm lượng dinh dưỡng và hương vị thơm ngon của thực phẩm.

02 trường phái bảo quản thực phẩm
Có rất nhiều cách bảo quản thực phẩm, tuy nhiên có 2 trường phái chính:
  • Bảo quản giữ nguyên vẹn thực phẩm. Thường được ứng dụng như làm mát thực phẩm bằng tủ lạnh, ướp đá hoặc bảo quản bằng đông lạnh thực phẩm.
  • Bảo quản bằng chế biến hoặc sơ chế thực phẩm. Chế biến hoặc sơ chế để bảo quản thực phẩm được lâu hơn.
    Ví dụ: bảo quản trái cây bằng cách chế biến thành mứt, các loại trái cây sấy khô, thịt/cá khô (giúp giảm độ ẩm và tiêu diệt vi khuẩn), ướp đường, ướp muối để ngăn chặn vi khuẩn phát triển…
Lưu ý:

Nếu bảo quản thực phẩm không đúng cách làm thực phẩm ôi thiu, hoặc sử dụng các hóa chất độc hại => có thể gây nguy hại đến sức khỏe, thậm chí có thể dẫn đến bệnh ung thư (bạn cần chú ý cả việc thực phẩm trước khi mua đã được bảo quản như thế nào nữa nha).

=> Cách Bảo quản thực phẩm rất quan trọng, vì vậy các bạn hãy quan tâm đúng mức để hiểu và có thể tự bảo vệ tốt sức khỏe cho mình và gia đình bạn nhé.

 

CÁCH BẢO QUẢN THỰC PHẨM TRONG TỦ LẠNH

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh được rất nhiều gia đình áp dụng. Ngày nay các bạn thấy hầu như mỗi gia đình đều có 1 chiếc tủ lạnh dùng để bảo quản thực phẩm.

 

1. Bảo quản Thực phẩm tươi sống (Thịt, Cá, Hải sản)

bao-quan-thit-ca-dong-lanh

Bảo quản thịt đông lạnh

Thịt, cá, hải sản và các thực phẩm tươi sống nói chung đều phân hủy rất nhanh. Vì vậy đồ tươi sống sau khi mua về bạn cần bảo quản đông lạnh càng nhanh càng tốt.

Ngăn mát có thể giúp bảo quản từ 1-2 ngày, ngăn đông có thể bảo quản từ 06 – 12 tháng ở nhiệt độ -180C.

* Một số lưu ý khi bảo quản thịt cá trong tủ lạnh:
  • Rửa trước: Bạn nên rửa sạch thịt, cá, hải sản trước khi bảo quản. Có thể ướp gia vị nếu cần.
  • Bao bọc, đóng hộp kín: Nên chia ra từng khẩu phần nhỏ và bao bọc lại bằng các túi nylon hoặc cho vào các hộp bảo quản để tránh nhiễm khuẩn & gây mùi cho các thực phẩm khác.

Bảo quản đúng cách sẽ giúp thực phẩm của bạn luôn tươi ngon, an toàn và giữ nguyên vẹn hàm lượng các chất dinh dưỡng trong thực phẩm.

 

* Lưu ý Rã đông đúng cách:

Rã đông bằng ngăn mát tuy hơi lâu nhưng luôn là phương pháp rã đông an toàn nhất, duy trì hàm lượng dinh dưỡng của thực phẩm tốt nhất.

Có 2 cách rã đông mọi người thường dùng:

  • Rã đông nhanh: dùng lò vi sóng (khoảng 2-3p), rã đông bằng nước (15-20p), rã đông tự nhiên ngoài không khí (30-45p). Đã rã đông nhanh thì không được cấp đông lại.
  • Rã đông chậm bằng ngăn mát: khoảng 4-5 tiếng. Ưu điểm của phương pháp này là nếu không dùng hết bạn có thể mang lên cấp đông lại trên ngăn đá.

> Lưu ý quan trọng: các thực phẩm đã rã đông nhanh thì phải chế biến hết, tuyệt đối không được cấp đông lại vì khi đó sẽ gây mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

 

2. Bảo quản Trái cây tươi trong tủ lạnh

cach-bao-quan-trai-cay-trong-tu-lanh

Bảo quản các loại trái cây trong tủ lạnh

Trái cây không nên bảo quản chung với rau, củ trong tủ lạnh. Vì trái cây khi bảo quản sẽ sinh ra khí Etylen làm rau, củ nhanh chóng bị hư, úng.

Trái cây nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh, thời gian bảo quản tối đa từ 5-7 ngày.

* Một số lưu ý khi bảo quản trái cây trong tủ lạnh:
  • Chọn lọc trái cây tươi ngon, vừa chín tới trước khi bảo quản. Lưu ý nếu phần nào bị dập, úng thì bạn nên cắt bỏ phần đó đi trước khi bảo quản.
  • Bạn không nên rửa trái cây trước khi bảo quản. Chỉ rửa khi lấy ra dùng.
  • Nếu bọc trái cây thì bạn lưu ý phải có lỗ thông hơi, tránh trái cây bị úng và thối.
  • Trái cây chín bạn có thể gọt vỏ và sắt thành từng miếng vừa ăn và cho vào hộp bảo quản có nắp đậy để ăn dần.

* Các loại trái cây không nên bảo quản trong tủ lạnh: Cà chua, dưa hấu, khoai lang

* Các loại trái cây cần để cho chín bên ngoài trước, sau đó mới cho vào ngăn mát tủ lạnh: cà chua, quả bơ, chuối, dưa, quả đào, quả mận, đu đủ, xoài. Những loại quả này nếu các bạn cho vào tủ lạnh thì chúng không chín nữa, nếu bạn lấy ra môi trường bên ngoài thì bị hư luôn chứ cũng không tiếp tục chín.

 

3. Bảo quản Rau, Củ trong tủ lạnh

Bao-quan-rau-cu-qua-trong-tu-lanh-02

Tủ lạnh thường được thiết kế 1 ngăn chuyên dụng để bảo quản các loại rau, củ.

Để bảo quản được lâu, bạn có thể dùng giấy báo bọc bên ngoài túi nylon chứa rau củ. Lưu ý các bạn cần tránh tiếp xúc giấy báo trực tiếp với rau củ vì trong mực in có chứa chì, gây hại cho sức khỏe.

* Một số lưu ý khi bảo quản Rau, củ trong tủ lạnh:
  • Lặt bỏ các phần rau bị hỏng trước khi bảo quản.
  • Không nên rửa nước trước khi bảo quản rau củ, vì khi đó rau sẽ nhanh chóng bị úng và hư ngay (tương tự như bảo quản trái cây).
  • Bao bọc rau củ bằng các túi nylon thoáng khí (túi nylon đục lỗ) hoặc các loại giấy bảo quản thực phẩm là tốt nhất.
  • Sắp xếp các loại rau cần dùng trước ra ngoài để dễ nhớ và sử dụng.

Xem thêm: Cách bảo quản rau củ quả trong tủ lạnh

* Bảo quản rau thơm, đồ nêm trong tủ lạnh
  • Đầu tiên bạn lặt rau, loại bỏ những cọng hư, úng, dập. Sau đó bạn rửa sạch và để thật ráo nước.
  • Bọc kín: bạn nên cho rau thơm vào các hộp có nắp đậy kín (hoặc có thể cho vào các túi nilon dày và cột lại). Sau đó bạn cho vào ngăn bảo quản rau trong tủ lạnh.
  • Nếu cần bảo quản lâu hơn bạn có thể trộn vào 1 chút dầu oliu và bảo quản trực tiếp trong ngăn đá trong tủ lạnh.

Xem thêm: Cách loại bỏ thuốc trừ sâu trong rau quả đạt 75-90%

 

4. Những loại thực phẩm không nên bảo quản tủ lạnh

  • Các loại trái cây còn xanh, chưa chín như: cà chua, quả bơ, chuối, dưa, quả đào, quả mận, đu đủ, xoài…
  • Các loại rau quả nặng mùi dùng làm gia vị: hành củ, tỏi củ, củ riềng… có thể bảo quản bên ngoài. Nếu bảo quản tủ lạnh bạn phải đậy trong hộp kín để tránh gây mùi.
  • Trà, cafe: có tính khử mùi mạnh nên sẽ gây mất mùi vị các thực phẩm khác.

 

CÁCH BẢO QUẢN THỰC PHẨM KHI KHÔNG CÓ TỦ LẠNH

Bảo quản thực phẩm khi bạn không có tủ lạnh chỉ mang tính tạm thời, xử lý thức ăn không bị hư thường chỉ trong 1 khoảng thời gian tương đối ngắn.

Tuy nhiên vấn đề này là cần thiết đối với một số tình huống khi các bạn không có tủ lạnh mà vẫn giúp thực phẩm được bảo quản tươi ngon, an toàn sức khỏe.

Một số cách bảo quản thực phẩm khi không có tủ lạnh:

1. Bảo quản thịt, cá khi không có tủ lạnh

1.1 Các cách bảo quản thịt cá không cần tủ lạnh

(1) Ướp muối hoặc gia vị cho thực phẩm:
uop-muoi-bao-quan-thit-ca-khi-khong-co-tu-lanh

Ướp muối để bảo quản thịt, cá và các đồ tươi sống

Đây là một trong những cách bảo quản vừa dễ dàng lại mất ít thời gian.

  • Đầu tiên bạn cắt thịt ra thành từng miếng dày khoảng 10-15cm.
  • Trộn khoảng 200g muối với ¼ chén đường đỏ rồi rắc lên toàn bộ miếng thịt.
  • Tiếp đó bạn cho vào lọ sạch, đậy nắp kín, có thể dùng một miếng vải thưa phủ lên trên miếng thịt.
(2) Ngâm nước muối:
  • Bạn pha khoảng 400g muối và ½ chén đường đỏ vào khoảng 2 lít nước rồi cho thịt vào ngâm ngập nước. Có thể dùng vật nặng đè lên trên cho thịt chìm xuống.
  • Để ở nơi thoáng mát và khô ráo.
  • Sau một tuần thì lấy thịt ra, khuấy đều nước muối lên rồi cho thịt vào bảo quản tiếp. Cách này bảo quản tối đa khoảng 2-3 tuần.
(3) Ướp đá:
bao-quan-thit-ca-bang-uop-da-khi-khong-co-tu-lanh

Ướp đá và để trong các thùng xốp kín giúp giữ thực phẩm tươi sống tươi ngon

  • Cách này khá đơn giản nhưng hiệu quả. Bạn có thể ướp thịt, cá với nước đá và đặt trong thùng xốp giữ nhiệt sẽ bảo quản được rất lâu.
(4) Phơi khô thực phẩm:
  • Cách này được dân gian sử dụng rất nhiều, hiệu quả cao và duy trì được độ thơm ngon của thực phẩm.
  • Với cá bạn làm sạch trước khi phơi khô, với thịt bạn cắt thành từng miếng mỏng vừa ăn.
  • Sau đó bạn ướp gia vị rồi phơi khô vài ba nắng rồi bảo quản nơi thoáng mát rồi dùng dần.
(5) Làm chín thực phẩm:
  • Bạn có thể chế biến và làm chín thực phẩm bằng nhiều cách, đặc biệt là sử dụng nồi áp suất.
  • Bạn có thể dùng nồi áp suất (hoặc các loại nồi khác) để nấu chín kỹ thức ăn sau đó để nguội tự nhiên trong nồi.
  • Hạn chế động vào nồi sau khi thức ăn nguội dần, trong điều kiện như thế sẽ làm chậm sự phát triển vi khuẩn, giúp bảo quản thức ăn được lâu hơn.
  • Mỗi 8 tiếng bạn nên hâm lại để dùng trong vòng 1-2 ngày.
(6) Hun khói:
  • Hun khói cũng tương tự như phơi khô, giúp bốc hơi nước và tiêu diệt các loại vi khuẩn.
  • Thịt qua hun khói sẽ có một lớp axit bảo vệ bên ngoài nên vi khuẩn không xâm nhập được.
(7) Cấp đông và cho vào thùng xốp đá:

Bạn có thể cấp đông cho thịt đông cứng như đá.

Sau đó để bảo quản bạn lấy ra và bọc nhiều lớp nilong, bên ngoài quấn thêm nhiều lớp giấy bọc thực phẩm (bạn có thể dùng giấy báo thay giấy bọc thực phẩm, tuy nhiên không nên để giấy báo tiếp xúc trực tiếp với thịt vì trong mực in có chứa chì, một chất độc hại cho cơ thể).

Sau đó bạn có thể bỏ vào thùng xốp để bảo quản, nên có một ít đá lạnh bao quanh và giữ thật kín thùng xốp.

Phương pháp này giúp bạn bảo quản từ 10-18 tiếng và thường được dùng để vận chuyển thực phẩm đi xa mà không có xe đông lạnh, nên bạn có thể yên tâm nhé.

Lưu ý nhỏ: trước khi cấp đông bạn nên dùng giấy thấm thực phẩm để thấm miếng thịt thật khô ráo trước khi cho vào tủ cấp đông, như vậy bảo quản sẽ được lâu hơn.

 

1.2 Hướng dẫn Bảo quản các loại thịt cá cụ thể

* Bảo quản Cá không cần tủ lạnh:

Bạn pha hỗn hợp nước muối hơi mặn và ngâm cá đã làm sạch vào nước muối trong khoảng 15-30 phút rồi lấy ra để ráo.

Ngoài ra bạn có thể luộc chín cá với hỗn hợp nước muối rồi bảo quản nơi thoáng mát.

Các cách này giúp bảo quản cá khoảng 4-6 giờ.

* Bảo quản Thịt heo không cần tủ lạnh:

Cách đơn giản nhất để bảo quản thịt heo (khi không có tủ lạnh) là sử dụng muối. Muối giúp tiêu diệt vi khuẩn và giữ cho thịt thơm ngon, đồng thời cũng là 1 loại gia vị.

Thịt heo sau khi mua về sẽ bảo quản như sau:

  • Rửa sạch thịt heo, sau đó bạn thái thịt heo thành từng miếng mỏng vừa ăn.
  • Ướp muối và sát đều lên khắp bề mặt của các miếng thịt.
  • Bảo quản trong các tô có nắp đậy và để nơi thoáng mát.

Cách này bạn có thể bảo quản thịt khoảng 4-6 tiếng, nếu bạn kết hợp ướp nước đá trong thùng xốp thì thời gian có thể lên đến 12 tiếng.

Xem thêm: Các phương pháp bảo quản thịt heo khác
* Chế biến thịt heo ngâm nước mắm để bảo quản:

Cách này khá đơn giản, nhà mình thường hay làm món này dùng với rất ngon.

Chuẩn bị thịt:

Bạn cắt thịt thành các miếng thịt vuông to to (khoảng miếng thịt kho tàu).

+ Bạn làm sạch lông ở phần da và rửa sạch miếng thịt. Sau đó bạn ngâm thịt qua nước dấm, rượu rồi vớt ra để ráo.

+ Dùng chỉ cột chặt quanh miếng thịt để miếng thịt được săn.

+ Luộc thịt với hỗn hợp nước và 1 chút rượu trắng, sao cho miếng thịt vừa chín tới.  Sau đó bạn vớt ra, rửa lại nước lạnh và để ráo.

+ Pha nước mắm theo tỷ lệ: 1 bát mắm – 1 bát đường – 1/2 bát đường phèn. Nước mắm dùng loại có độ đạm cao. Với 1kg thịt dùng khoảng 1,5 lít nước mắm. Bắc nồi, đổ hỗn hợp mắm vào đun, khuấy đều để lửa to cho hơi sôi thì bật nhỏ lửa, khuấy đến khi đường tan hoàn toàn.

Nhận thịt vào hủ & ngâm:

Chờ hỗn hợp nước mắm nguội, chuẩn bị 1 hủ thủy tinh lớn có nắp đậy và trần qua nước sôi để tiệt trùng. Tỏi bóc vỏ, củ kiệu, ớt tươi, hoa hồi, chuẩn bị sẵn, hạt tiêu đập cho hơi vỡ.

+ Xếp thịt vào bình rồi lần lượt cho tỏi, củ kiệu, ớt, hoa hồi, hạt tiêu, đổ nước mắm vào sao cho ngập mặt thịt cách ít nhất 2 đốt ngón tay trỏ. Dùng vật nặng đè lên để thịt không bị nổi lên trên, nếu không thịt sẽ dễ bị nấm mốc.

+ Bạn bọc kín hủ thủy tinh và để bên ngoài 3 ngày là có thể mang ra dùng. Không để tủ lạnh vì mỡ và da heo dễ bị đông sẽ mất ngon.

+ Trong quá trình ngâm nếu bạn bị tình trạng hỗn hợp bị nổi váng đục thì bạn chỉ cần hớt bỏ lớp váng. Sau đó bạn lấy toàn bộ thịt ra và  đun lại hỗn hợp nước mắm cho sôi và tiến hành ngâm lại bình thường.

– Bảo quản thịt heo bằng giấm ăn:

Cách này giúp bạn có thể bảo quản thịt heo từ 6-10 tiếng. Để bảo quản thịt heo với dấm bạn thực hiện như sau:

+ Thịt làm sạch và sắt lát vừa ăn. Sau đó bạn rửa sạch qua nước giấm ăn.
+ Dùng 1 chiếc khăn sạch quấn quanh các miếng thịt. Sau đó bạn để vào 1 chiếc tô hoặc hộp có nắp đậy và rưới vào 1 ít nước giấm ăn cho toàn bộ chiếc ăn thấm đều.

– Bảo quản thịt heo bằng mật ong:

Mật ong có tính kháng khuẩn mạnh nên bạn hoàn toàn có thể dùng mật ong để bảo quản thịt heo. Cách này có thể giúp bạn bảo quản 6-10 tiếng.

Để bảo quản bạn làm như sau:

+ Thịt heo sau bạn rửa sạch, cắt ra từng miếng nhỏ vừa ăn. Sau đó bạn dùng mật ong nguyên chất thoa đều lên toàn bộ bề mặt của miếng thịt.
+ Sau đó bạn treo thịt ở chỗ thoáng gió để miếng thịt khô ráo. Đồng thời với cách này miếng thịt sẽ thấm mật ong giúp làm tăng thêm hương vị thơm ngon hơn khi chế biến.

* Bảo quản thịt heo bằng tiêu:

+ Cũng tương tự các phương pháp ướp muối ở trên, thay vào đó bạn ướp thịt heo với tiêu hột xay nhuyễn và bảo quản vào một chiếc tô hoặc hộp có nắp đậy.

+ Cách bảo quản này cũng giúp hương vị miếng thịt thơm ngon hơn khi chế biến, đặc biệt khi kết hợp với nước tương (xì dầu).

+ Phương pháp này cũng bảo quản được khoảng 6-10 tiếng.

* Bảo quản đồ hải sản khô khi không có tủ lạnh:

Cá khô, tôm khô và các loại hải sản khô nên được bảo quản trong các hủ có nắp đậy hoặc quấn kín bằng nylon để hạn chế vi khuẩn xâm nhập và bảo quản nơi thoáng mát.

Thỉnh thoảng bạn nên lấy ra kiểm tra và phơi nắng nếu có dấu hiệu bị ẩm mốc.

Lưu ý là cách này chỉ bảo quản trong thời gian khoảng vài tuần. Để bảo quản lâu hơn bạn cần có tủ lạnh để đảm bảo thực phẩm không bị ôi thiu và nhiễm các loại nấm mốc.

 

2. Bảo quản Rau, củ, quả khi không có tủ lạnh

Một số loại củ làm gia vị như: hành củ, tỏi, gừng, nghệ… bạn không cần đến tủ lạnh.

Một số loại rau quả như cà chua, cà rốt, cải thảo, bắp cải, khoai tây, khoai lang… bạn chỉ cần bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.

Ngoài ra để giữ rau quả tươi lâu hơn bạn có thể dùng thùng xốp với một ít đá tạo hơi lạnh làm rau tươi lâu hơn.

Xem thêm: Cách bảo quản tỏi đen hiệu quả

Dưới đây là một số mẹo bảo quản rau quả cụ thể:

* Rau và gia vị:

bao-quan-rau-nem-va-gia-vi

  • Rau sống: Hãy bọc bát rau sống bằng giấy bóng, và để bên trong một miếng giấy ăn, nó sẽ hút ẩm và giữ cho rau sống tươi ngon cả tuần liền đấy.
  • Chanh: Lát chanh còn sau khi dùng bạn úp xuống đĩa có sẵn ít dấm.
  • Hành lá: Nếu lỡ mua và xắt nhỏ quá nhiều hành lá, hành cọng, bạn chỉ việc nhét chúng vào chai nhựa, đậy nắp.
  • Hành tây: Với những củ hành tây hãy nhét chúng vào những chiếc vớ vải cũ, đã giặt sạch và thắt nút lại, treo ở bất kỳ đâu bạn thấy tiện lợi trong bếp. Như vậy có thể bảo quản hành tây tới tận 8 tháng cơ đấy.
  • Rau hẹ: Hẹ rất dễ bị úa, chuyển sang màu vàng vì vậy hãy bọc hẹ vào lá cây cải thảo rồi cất ở nơi thoáng mát. Như vậy, lá hẹ sẽ được bảo quản tốt hơn.

* Các loại củ, quả:

bao-quan-cac-loai-cu-qua

  • Cà chua: Bạn đừng để cà chua trong bọc nhựa vì sẽ làm cho cà chua chín nhanh hơn. Cà chua chưa chín nên được bảo quản trong túi giấy hoặc trong hộp bìa cứng để ở khu vực thoáng mát đến khi chúng chuyển sang màu đỏ. Cà chua đã chín vẫn nên được giữ ở nhiệt độ phòng, bảo quản nơi thoáng mát.
  • Cà rốt: Để bảo quản cà rốt , bạn dựng thẳng đứng cà rốt trên cát ẩm giống như đang trồng vậy, bạn yên tâm cà rốt sẽ không bị thối ủng đâu mà còn tươi rất lâu, nhưng bạn nên dùng cát sạch nhé.
  • Cà tím: Khi bảo quản cà tím tuyệt đối không được rửa, bởi vì nếu làm như vậy lớp bảo vệ bên ngoài sẽ bị nước rửa trôi rất dễ bị vi sinh vật thâm nhập làm hỏng. Sau đó, đặt vào nơi thoáng mát là được.
  • Chuối: Quấn giấy bạc vào cuống chuối để chúng không bị chín, nẫu quá nhanh.
Khác
  • Khoai tây: Trữ khoai tây chung với cà chua chín hoặc táo để giữ khoai tây không nảy mầm. Khí ethylene tỏa ra từ cà chua chín gây ức chế quá trình nảy mầm của khoai tây, giúp bảo quản khoai tây rất lâu mà không cần dùng đến tủ lạnh.
  • Dâu tây: Ngâm dâu tây trong hỗn hợp giấm trắng và nước. Tuy nhiên lưu ý cần rửa lại dâu tây khi sử dụng.
  • Đậu: Trước khi bảo quản hãy trần đậu qua nước sôi rồi phơi khô. Sau đó cho vào túi bảo quản ở nơi thoáng mát.
  • Nấm: Túi bóng khiến nấm dễ bị ẩm mốc. Hãy bỏ chúng vào những chiếc túi giấy khô ráo để nơi thoáng mát.

 

3. Cách Bảo quản các loại thực phẩm khác

Cách bảo quản bánh chưng
  • Ngay sau khi luộc bánh xong, bạn cần xếp bánh thành nhiều lớp và để lên cao để bánh được ráo nước, chính lượng nước ở lá bánh khiến cho bánh nhanh ôi thiu hơn.
  • Bạn không nên đậy kín bánh chưng vì khi đậy kín sẽ gây hiện tượng đổ mồ hôi làm cho bánh chưng càng nhanh hư hơn.
  • Nếu tiết trời oi bức thì sau khoảng 2 ngày bạn nên kiểm tra và hấp lại bánh để diệt khuẩn. Cách này có thể giúp bạn bảo quản từ 3-5 ngày.
Cách bảo quản giò chả
  • Giò chả là loại thực phẩm bị ôi thiu rất nhanh. Cách này thường bảo quản được khoảng 1-2 ngày.
  • Để tránh giò chả bị ôi thiu bạn hãy bỏ tất cả lớp lá bên ngoài của giò chả và đậy bằng rổ cho thoáng mát.
  • Trước khi ăn các bạn có thể trần qua nước sôi, hấp hoặc rán qua để đảm bảo vệ sinh.

 

CÁCH BẢO QUẢN THỰC PHẨM KHÔ

cach-bao-quan-thuc-pham-kho

Bảo quản các loại đồ khô

  • Nguyên tắc quan trọng khi bảo quản thực phẩm khô là bạn nên bảo quản ở nơi khô ráo và thoáng mát. Có thể kết hợp bảo quản trong tủ lạnh, tủ đông… tùy từng loại và mục đích sử dụng của bạn.
  • Với thịt, cá và hải sản khô: sau khi mua bạn nên kiểm tra, nếu còn ẩm bạn nên phơi thêm 1-2 nắng để khô hoàn toàn. Sau đó tốt nhất là bạn bọc bằng các túi nylon kín hoặc hộp có nắp rồi bảo quản trong ngăn đông của tủ lạnh.

Dưới đây là cách bảo quản thực phẩm khô các loại:

1. Hải sản khô:

cach-bao-quan-hai-san-kho

Cách bảo quản hải sản khô

Sau khi mua các loại tôm, cá, mực khô về, bạn chưa nên cất vội mà hãy phơi chúng dưới ánh nắng mặt trời từ 3 – 5 tiếng cho thật khô. Sau đó gói kín trong giấy bọc thực phẩm rồi cho vào túi nilon buộc chặt.

Với các loại hải sản khô, bạn cần bảo quản trong ngăn đá, nhiệt độ thích hợp là – 18 độ C.

Bạn không cần phải quá lo lắng về việc hải sản sẽ bị đông cứng, ngược lại, do thực phẩm khô chứa ít nước cho nên sẽ trở nên dẻo và thơm ngon hơn sau khi để ở ngăn đá. Tuy nhiên, nếu không sử dụng hết trong tháng thì cứ khoảng 3 – 4 tuần thì bạn lại mang chúng ra phơi lại một lần, sau đó lại bảo quản tương tự như trên.

2. Các loại nấm khô:

cach-bao-quan-nam-kho

Bảo quản các loại nấm khô

Để mua được nấm hương ngon, bạn chọn những tai nấm không quá to, mình dày, chân nhỏ, màu nâu đều.

Nấm hương khô: Để bảo quản nấm hương vẫn thơm và không bị mốc, bạn hãy cho nấm vào hộp nhựa hoặc túi ni lông kín, để ở cánh tủ lạnh.

Còn nấm mèo khô (mộc nhĩ) thì bạn cần chọn những cây có tai to, cánh rộng, mặt trên đen và bóng, mặt dưới màu café sữa, không bị mốc.

Bảo quản các loại nấm này cũng khá đơn giản, nếu có lọ thủy tinh thì bạn cho vào lọ rồi đậy kín. Còn không thì bạn cho vào túi nilon, buộc chặt, để nơi khô ráo hoặc trong ngăn mát tủ lạnh. Khi sử dụng, bạn lấy nấm ra ngâm trong nước ấm 10 phút và bắt đầu chế biến như thông thường.

3. Bánh mì:

cach-bao-quan-banh-mi

Cách bảo quản bánh mì

Bánh mì thường được dùng cho các bữa ăn sáng như món bánh mì ốp la, bánh mì dùng với phô mai, bánh mì patê, chả lụa, bánh mì la-gu hoặc dùng với các món mứt.

Bánh mì có 02 cách bảo quản:

  • Bảo quản nhiệt độ thường: bạn cho bánh mì vào túi nylon sạch rồi cột chặt, bảo quản nơi thoáng mát trong 2-3 ngày.
  • Bảo quản ngăn đông: biện pháp này gia đình mình thường dùng và thấy rất hiệu quả. Bánh mì bạn bọc trong các túi nylon sạch, sau đó cho vào ngăn đông đá để bảo quản. Khi cần dùng bạn rã đông ở nhiệt độ bình thường khoảng 20 phút, sau đó hơ nhẹ trên lửa là có bánh mì giòn và thơm như mới.

4. Phô mai:

Một số loại phô mai khá mềm và có thể bị chảy ra. Vì vậy tốt nhất bạn nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.

Nếu là phô mai nguyên khối, trước khi bảo quản các bạn cắt ra từng phần ứng với mỗi lần ăn.

Sau đó bạn bọc phô mai lại bằng giấy bảo quản thực phẩm và cho vào ngăn mát tủ lạnh để bảo quản.

5. Ngũ cốc:

cach-bao-quan-ngu-coc

Cách bảo quản ngũ cốc

Các loại hạt, ngũ cốc có thể bảo quản đến vài tháng.

Để bảo quản được lâu, bạn cho ngũ cốc vào các lọ thủy tinh hoặc hũ nhựa có nắp đậy nắp kín (hoặc bịch nylon cột chặt miệng).

Sau đó để vào những nơi khô ráo, thoáng mát hoặc để trong ngăn mát tủ lạnh.

 

6. Lạp xưởng:

cach-bao-quan-lap-xuong

Cách bảo quản lạp xưởng

Lạp xưởng bạn có thể bao kín và bảo quản trong tủ lạnh (ngăn mát hoặc ngăn đông).

Tuy nhiên còn 1 cách dân gian nữa cũng khá hiệu quả để bảo quản lạp xưởng ở môi trường bên ngoài: bạn bỏ lạp xưởng vào trong một chiếc hộp có nắp, sau đó đặt một ly rượu trắng nhỏ ở giữa. Hơi nước tỏa ra từ rượu sẽ giúp lạp xưởng luôn giữ được độ mềm và mùi vị thơm ngon của lạp xưởng.

7. Măng khô:

cach-bao-quan-mang-kho

Cách bảo quản măng khô

Khi lựa chọn măng khô, bạn cần chú ý tới màu sắc. Loại măng khô ngon sẽ có màu vàng đất nhạt, mùi thơm đặc trưng. Thịt măng dày, khi sờ vào thì không có cảm giác ẩm tay. Bạn nên chọn những cây măng đều màu nhau, đốt măng ngắn vừa, có phần ngọn dài hơn phần gốc. Nếu là măng mua ở siêu thị thì cần chú ý đến nhãn mác và hạn sử dụng.

Để bảo quản măng khô được lâu mà vẫn giữ nguyên mùi vị, bạn cần cho măng vào túi nilon dày và buộc kín. Sau đó cho vào ngăn mát tủ lạnh hoặc để ở những nơi khô ráo, thoáng mát. Với những cây măng vừa luộc xong thì bạn cần sử dụng liền, có thể để trong ngăn mát từ 2 – 3 ngày.

8. Các loại gia vị:

cach-bao-quan-gia-vi

Bảo quản các loại gia vị

– Với các loại gia vị như hành, tỏi, gừng… sau khi mua về, bạn không nên bỏ vào túi nilon mà chỉ cần bỏ vào một chiếc rá nhỏ khô ráo hoặc túi giấy. Ngoài ra, bạn cũng có thể cho chúng vào ngăn mát tủ lạnh và sử dụng dần như những thực phẩm khác.

– Hạt tiêu: Hạt tiêu nếu để trong túi nilon cần buộc kín, hoặc hộp nhựa, lọ thủy tinh có nắp để tránh bị mất mùi thơm.

– Hành khô, tỏi: Cách bảo quản tốt nhất với hành, tỏi, là để chúng ở trong túi lưới, túi giấy hoặc rổ và có sự thông khí nhẹ.

 

CÁCH BẢO QUẢN THỰC PHẨM CHO BÉ ĂN DẶM

cach-bao-quan-thuc-pham-cho-be-an-dam

bao-quan-thuc-pham-cho-be-an-dam

Bảo quản thực phẩm cho bé ăn dặm

Việc chuẩn bị thức ăn cho bé đầy đủ không phải là một việc nặng nhọc, nhưng chúng thường lại lắc nhắc và mất thời gian vì mỗi lần bé dùng chỉ có 1 ít.

Nếu bạn chế biến và chia ra nhiều lần ăn cho bé, thì việc bảo quản thực phẩm cho bé là cần thiết và khá quan trọng, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của bé.

Ở phần này mình tóm tắt có 2 cách bảo quản thực phẩm cho bé ăn dặm như sau:

1. Bảo quản thức ăn cho bé ở ngăn mát tủ lạnh

  • Thời gian bảo quản: từ 1-2 ngày.
  • Sử dụng: nhiều hộp bảo quản có nắp đậy. Tốt nhất bạn nên dùng các hộp thủy tinh có nắp, hoặc các loại hộp nhựa chất lượng cao.

Cách này các mẹ chỉ sử dụng bảo quản trong 1 thời gian ngắn thôi nhé. Đồng thời nếu để lâu thì có thể dẫn đến thực phẩm bị mất đi một phần hương vị và hàm lượng dinh dưỡng trong thực phẩm của bé.

Cách thực hiện:

Thức ăn sau khi chế biến và để nguội, các mẹ hãy chia nhỏ tương ứng với 1 cữ ăn của bé và cho vào hộp đậy kín nắp.

Sau đó bạn đậy kín nắp và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.

Việc chia nhỏ thức ăn giúp các mẹ chuẩn bị cho 1 lần ăn cho bé sẽ dễ dàng hơn, thuận lợi hơn mà vẫn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho bé.

 

2. Bảo quản thức ăn cho bé ở ngăn đá

cach-bao-quan-thuc-an-cho-be-an-dam

che-bien-thuc-pham-cho-be-an-dam

Chế biến thức ăn cho bé ăn dặm

  • Thời gian sử dụng: 1 tuần.
  • Sử dụng: các khay nước đá nhựa để đông lạnh thức ăn thành từng viên; hoặc sử dụng nhiều hộp nhựa nhỏ có nắp đậy để bảo quản trong ngăn đá.

Phương pháp này tối ưu hơn, giúp tiết kiệm thời gian cho các mẹ hơn vì có thể chế biến 1 lần rồi bảo quản cả tuần. Cách này khá phù hợp với các bà mẹ bận rộn. Tuy nhiên cần lưu ý là phương pháp này cần 1 khoảng thời gian để rã đông thực phẩm cho bé. Ở phần dưới mình sẽ nói rõ hơn về rã đông đúng cách.

Cách thực hiện:
(1) Chuẩn bị:
  • Thực phẩm đã chế biến cho bé (cần bảo quản).
  • Khay đựng đá (để làm đông các thực phẩm dạng lỏng, thực phẩm xay nhuyễn hoặc cháo cho trẻ).
  • Hoặc các hộp nhựa nhỏ có nắp đậy (tương ứng với 1 cữ ăn của bé).
  • Máy xay sinh tố (để xay nhuyễn thực phẩm).
(2) Thực hiện:
  • Thực phẩm sau khi đã chế biến (nấu chín và để nguội), các bạn dùng máy xay sinh tố để xay nhuyễn thực phẩm cho bé ăn dặm. Các bạn nên xay từng loại món ăn riêng biệt (không nên trộn lẫn xay chung 1 lần).
  • Cho thực phẩm vào các khay nhựa hoặc hộp nhựa nhỏ đã chuẩn bị sẵn tương ứng với 1 cữ ăn của bé.
  • Đậy nắp kín và bọc các khay nhựa lại kín và cho vào ngăn đông để bảo quản.

=> Sau đó khi cần dùng thức ăn nào các mẹ chỉ cần tách các viên thức ăn tương ứng trong các khay, các hộp. Sau đó bạn rã đông và làm nóng để cho bé ăn dặm.

khay-nhua-dung-thuc-an-cho-be-an-dam

Cho thực phẩm (đã nấu chín & để nguội) vào các khay đựng thức ăn có nắp đậy

 

hop-nhua-dung-thuc-an-cho-be-an-dam

Hoặc bạn dùng các hộp nhựa đựng thức ăn có nắp đậy

bo-hop-thuy-tinh-dung-do-an-dam-cho-be

Bộ 03 hộp thủy tinh có nắp đựng đồ ăn dặm cho bé

 

3. Rã đông thực phẩm cho bé

Với các loại thực phẩm đã đông lạnh này, khi cần dùng các mẹ có thể rã đông theo 2 cách như sau:

  • Rã đông chậm: bằng ngăn lạnh trước giờ ăn khoảng 4-5 giờ, sau đó trước khi ăn bạn hâm nóng lại bằng hấp cách thủy hoặc dùng nước ấm để làm ấm thức ăn.
  • Rã đông nhanh: bạn có thể hấp cách thủy, đun sôi trên bếp hoặc dùng lò vi sóng để rã đông nhanh cho bé.

Cả 2 phương pháp này các mẹ đều có thể dùng được.

Các lưu ý quan trọng khi rã đông thực phẩm cho bé:
  • Các thức ăn cho bé chỉ nên bảo quản thời gian tối đa là 1 tuần. Tương tự các mẹ có thể chế biến cho 1 tuần ăn 1 lần.
  • Thực phẩm sau khi rã đông & làm nóng các mẹ không nên bảo quản lạnh lại, nếu không dùng hết thì nên bỏ đi.
  • Các mẹ nên đánh dấu tên loại thức ăn trên các hộp thức ăn để tránh nhầm lẫn khi lấy thực phẩm cho bé. Có thể dùng băng keo đánh dấu bằng màu sắc để dễ phân biệt.
  • Đặc biệt các bạn nên có biện pháp đậy nắp, bao bọc, che chắn => để thức ăn cho bé tránh bị nhiễm khuẩn bởi các loại thực phẩm khác, đặc biệt là thực phẩm tươi sống.
  • Ngoài ra, các bạn nên giữ cho tủ lạnh luôn sạch sẽ, phòng chống vi khuẩn và các mùi hôi.

 

CÁC LOẠI DỤNG CỤ HỖ TRỢ BẢO QUẢN THỰC PHẨM HIỆU QUẢ

1. Hộp đựng thực phẩm bằng Thủy tinh chịu nhiệt có nắp

Hộp thủy tinh có rất nhiều mẫu mã và kích cỡ để bạn chọn lựa phù hợp.

Các bạn nên ưu tiên dùng sản phẩm bằng thủy tinh vì thủy tinh có độ an toàn cao, không chứa các hóa chất độc hại.

Một số thủy tinh có khả năng chịu nhiệt rất cao như thủy tinh thương hiệu Lock&Lock, GlassLock… có khả năng chịu nhiệt cao, có thể bảo quản ngăn đông hoặc dùng trong lò vi sóng mà không bị vỡ, nứt.

Hop-thuy-tinh-chiu-nhiet-Lock&Lock-GlassLock

Hộp thủy tinh chịu nhiệt cao cấp với nhiều kích thước và kiểu dáng: hình  vuông, tròn, chữ nhật…

 

 

2. Hộp đựng thực phẩm bằng Nhựa cao cấp có nắp

Với các sản phẩm bằng nhựa, mình có lời khuyên như sau:

  • Chỉ nên chọn các thương hiệu nhựa cao cấp
  • Chọn chất liệu nhựa không chứa thành phần BPA (một hóa chất độc hại có thể gây ung thư)
  • Chỉ chọn các loại nhựa số 2 (nhựa HDPE), nhựa số 4 (nhựa LDPE) hoặc nhựa số 5 (nhựa PP)

Ghi chú: Để biết loại nhựa số mấy, bạn lật ngược đáy hộp sẽ thấy một biểu tượng hình tam giác có số ghi ở giữa. (Xem thêm: Đồ nhựa và ung thư).

Bo-6-hop-dung-thuc-pham-Lock&Lock-Classic-HPL815S6

Bộ 6 Hộp Nhựa cao cấp đựng thực phẩm Lock&Lock Classic HPL815S6 – Chất liệu nhựa PP (số 5)

 

3. Hộp hâm nóng:

Thường dùng để bảo quản và hâm nóng cơm canh, phục vụ các bữa cơm trưa 1 người. Loại hộp hâm nóng có chức năng cắm điện để hâm thức ăn, có loại có thể nấu cơm và nấu thức ăn.

Dưới đây là mẫu hộp hâm nóng Arrirang Life có chức năng nấu cơm và nấu thức ăn:

hop-ham-nong-arirang-life-el-als263-3-ngan

Hộp hâm nóng ArirangLIFE EL-ALS263 (3 ngăn) – Có chức năng nấu cơm và chế biến thức ăn

 

3. Hộp giữ nhiệt:

Hộp giữ nhiệt không có chức năng hâm nóng, chủ yếu dùng để giữ nhiệt và bảo quản thực phẩm trong khoảng 4-6 giờ.

Hop-dung-com-giu-nhiet-Lock&Lock-LLG422S4DR

Bộ túi hộp cơm thủy tinh giữ nhiệt LLG422S4DR – Kèm túi xách giữ nhiệt

 

4. Máy hút chân không:

Máy hút chân không trước đây có giá thành khá cao và chủ yếu dùng trong công nghiệp. Tuy nhiên vài năm gần đây mình thấy máy hút chân không đã thân thiện hơn với các gia đình, mức giá cũng phù hợp hơn.

Máy dùng để hút chân không cho các loại túi, dùng để bảo quản các loại thực phẩm tươi sống, các loại ngũ cốc, đồ khô…

may-hut-chan-khong-Sunhouse-Mama-SHD5833

Máy Hút Chân Không Sunhouse Mama SHD5833

 

5. Túi nylon, Túi zip đựng thực phẩm…

Tui-zip-boc-thuc-pham-Kokusai-TZIP00070636

Túi Zipper Đựng Thực Phẩm Kokusai TZIP00070636 – hàng Nhật

 

 

7. Màng bọc thực phẩm

Mang-boc-thuc-pham-PVC-Laspalms-MBTP00070674

Màng Bọc Thực Phẩm PVC Laspalms MBTP00070674 – 30cmx400m – Hàng Nhật

 

 

 

HỎI – ĐÁP: CÁC CÂU HỎI LIÊN QUAN CÁCH BẢO QUẢN THỰC PHẨM

1. Các phương pháp bảo quản thực phẩm Truyền thống?

1. Các phương pháp bảo quản thực phẩm Truyền thống?

thuc-pham-dong-lanh

Đông lạnh thực phẩm

09 cách bảo quản thực phẩm truyền thống
  1. Làm lạnh: giúp làm chậm quá trình oxy hóa, ức chế sự phát triển của vi sinh vật, ức chế hoạt động của các enzyme gây thối rửa, hư hỏng thực phẩm.
  2. Đông lạnh: tương tự làm lạnh nhưng đông lạnh thường ở nhiệt độ -180C, giúp bảo quản thực phẩm lâu hơn rất nhiều.
  3. Đun sôi, làm chín: tiêu diệt vi khuẩn.
  4. Dùng muối: ức chế sự phát triển của vi khuẩn.
  5. Dùng đường: làm cho vi khuẩn bị mất nước, ức chế sự phát triển của chúng.
  6. Dùng dung dịch khử: dùng muối, giấm, rượu để tẩy rửa thực phẩm và sát khuẩn.
  7. Đóng hộp: thực phẩm được tiệt trùng trước khi đóng hộp để ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập.
  8. Hút chân không: ngăn chặn quá trình oxy hóa, ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn.
  9. Phơi khô, sấy khô: làm bốc hơi nước, ngăn chặn môi trường sống của các loại vi khuẩn và nấm mốc.

Chi tiết về 09 phương pháp bảo quản thực phẩm truyền thống

1. Làm lạnh thực phẩm

Làm mát, làm lạnh thực phẩm giúp làm chậm sự tăng trưởng và sinh sản của vi sinh vật và ức chế hoạt động của các enzyme gây ra thực phẩm thối rữa.

Tủ lạnh thường dùng để bảo quản các thực phẩm như thịt, cá, các loại trái cây tươi, salad và các sản phẩm sữa – giúp chúng luôn trong tình trạng tươi ngon. Đặc biệt là vào những mùa thời tiết oi bức, thực phẩm thường chóng bị ôi thiu…

Ngoài ra trong vận chuyển, người ta còn dùng nước đá để bảo quản thực phẩm trong thùng xốp, giúp thực phẩm luôn tươi ngon trong nhiều giờ.

2. Đông lạnh (tủ đông)

Đông lạnh hay đóng băng là một trong những cách giúp bạn có thể bảo quản thịt, cá và các loại thực phẩm khác trong một thời gian lâu hơn, ngăn chặn sự phát triển vi khuẩn rất hiệu quả & giữ được độ tươi ngon của thực phẩm => Đây là cách bảo quản thực phẩm tươi sống hiệu quả nhất.

Bạn có thể dùng tủ đông chuyên dụng hoặc sử dụng ngăn đông của tủ lạnh gia đình đều được. Lưu ý nên gói thực phẩm tươi sống vào các bọc nylon, hoặc đặt vào các loại hộp kín để tránh nhiễm khuẩn cho các thực phẩm khác.

3. Đun sôi, làm chín thực phẩm

Đun sôi làm chín và sau đó đậy kín sẽ giúp bảo quản thực phẩm được lâu hơn. Đun sôi giúp tiêu diệt phần lớn các loại vi khuẩn.

Vì vậy bạn có thể dùng cách này để bảo quản thực phẩm trong khoảng thời gian 6-8 giờ (ở môi trường bên ngoài).

Hoặc bạn có thể kết hợp đun sôi sau đó bảo quản trong tủ lạnh sẽ giúp thời gian bảo quản được lâu hơn đáng kể.

Mẹo: thực phẩm sau khi đun sôi bạn đậy đậy nắp kín và đừng động đũa/muỗng vào. Hãy để nguội trước khi cho vào tủ lạnh.

4. Muối

uop-muoi-thuc-pham

Dùng muối để bảo quản & ướp thực phẩm

Muối vừa là giá vị, vừa là một loại chất bảo quản cho các thực phẩm tươi sống như thịt, cá… rất hiệu quả. Muối giúp ức chế sự phát triển của hầu hết các loại vi khuẩn.

Để bảo quản, bạn có thể ướp muối hoặc ngâm nước muối cho thịt/cá. Có thể kết hợp thêm làm mát như ướp đá, để tủ lạnh… để bảo quản lâu hơn.

Với thực phẩm rau củ, phương pháp muối chua cũng giúp bảo quản thực phẩm được lâu hơn, vừa chế biến thành các món ăn có hương vị đậm đà hơn.

Ngoài muối ăn thông thường là muối Natri Clorua (NaCl), trong bảo quản thịt cá người ta còn sử dụng muối Natri Nitric (NaNO2) để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn Clostridium Botulinum –  một loại vi khuẩn gây chứng ngộ độc thịt.

Mẹo: Sau khi bảo quản thịt/cá bằng muối, bạn hãy rửa sạch miếng thịt/cá để không bị quá mặn khi chế biến nhé.

5. Đường

Tương tự như mật ong, đường từ xa xưa đã được dùng như một chất bảo quản, chủ yếu để bảo quản các loại trái cây, hoa quả.

Đường có xu hướng lấy nước từ các vi khuẩn, vì vậy làm cho các tế bào vi khuẩn mất nước, do đó giết chết chúng. Theo cách này, thực phẩm sẽ vẫn an toàn trước sự hư hỏng của vi khuẩn.

Bạn có thể dùng đường để bảo quản thực phẩm theo vài cách sau:
  • Bảo quản trái cây bằng cách đun nóng trái cây với đường.
  • Bảo quản trái cây trong hỗn hợp xi-rô nước đường để chống vi khuẩn: dùng bảo quản các loại trái cây như táo, quả lê , đào, mơ và mận…
  • Sên khô và kết tinh: thực phẩm được nấu trong đường đến khi kết tinh và sản phẩm sau đó được bảo quản khô. Ví dụ như các loại mứt nấu ngào đường, mứt tắc, mứt bí, mứt cóc, mứt dừa… ngào đường và sên đến khi khô lại. Ngoài ra, đường có thể được sử dụng trong sản xuất mứt và bánh kẹo trái cây.

6. Các dung dịch tẩy rửa (khử) truyền thống như muối, giấm rượu… và muối lên men

Cách bảo quản thực phẩm này được ứng dụng nhiều trong dân gian từ thời xa xưa, có thể giúp thực phẩm kháng khuẩn và làm cho thực phẩm thơm hơn, ngon hơn, hạn chế mùi tanh…

Tẩy rửa (khử) gồm hai loại: tẩy hóa học bằng muối, giấm, rượu và tẩy muối lên men.

Trong quá trình tẩy rửa, thực phẩm được đặt trong một hỗn hợp chất lỏng tẩy rửa để ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn & các vi sinh vật khác.

Các chất tẩy rửa dân gian thường sử dụng là:
  • Muối, nước muối
  • Giấm
  • Rượu
  • Các loại dầu thực vật…

Hoặc có thể kết hợp với nung nóng hoặc nấu để thức ăn được bảo quản trở nên bão hòa với các dung dịch tẩy rửa này.

Bạn có thể thấy một số thực phẩm được chế biến và bảo quản bằng phương pháp này như các loại đồ ngâm muối, làm chua như: dưa chuột, ớt , thịt bò chua , cá trích , và trứng, thịt ngâm nước mắm…

Trong quá trình lên men tẩy uế, vi khuẩn trong chất lỏng tạo ra các axit hữu cơ như các tác nhân bảo quản, thông thường là bởi một quá trình tạo axit lactic thông qua sự có mặt của lactobacillales .

Các loại dưa chua lên men truyền thống như: cải chua, cải bắp, kim chi… và rất nhiều đồ ăn lên men khác.

7. Đóng hộp thực phẩm

Thông thường thực phẩm thường được làm chín trước khi đóng hộp để bảo quản.

Bạn có thể thấy rất nhiều loại thực phẩm đóng hộp bày bán tại các siêu thị, từ các loại thịt như: thịt hộp, cá hộp, patê đóng hộp… cho đến các loại trái cây và thức uống trái cây đóng hộp…

Thực phẩm sau khi làm chín và tiệt trùng, sau đó đóng hộp nhằm bảo quản thực phẩm tránh các sự xâm nhập của các loại vi khuẩn, tránh tiếp xúc không khí… giúp tăng thời gian bảo quản thực phẩm lâu hơn rất nhiều.

8. Hút chân không

Sở dĩ mình đưa phương pháp hút chân không vào phần này là vì ngày nay các loại máy hút chân không dành cho gia đình đã trở nên rất phổ biến. Bạn hoàn toàn có thể tìm mua các loại máy hút chân không cho gia đình mình.

Hút chân không là phương pháp giúp bảo quản các loại thực phẩm tươi sống (rau củ, quả, cá, thịt…), thực phẩm khô (tôm khô, mực, cá…), bảo quản thực phẩm lâu dài.

Cách bảo quản thực phẩm bằng hút chân không sẽ giúp ngăn chặn sự xâm nhập và phát triển của các vi khuẩn, côn trùng xâm nhập phá họai thực phẩm, đồng thời ngăn chặn các khí tham gia vào quá trình lên men và ôi thiu thực phẩm.

Các công cụ hỗ trợ hút chân không:
  • hộp hút chân không,
  • túi hút chân không,
  • máy hút chân không.

Phương pháp này đang được ứng dụng rất rộng trong thời gian gần đây.

Bạn có thể kết hợp cách hút chân không + làm lạnh để tăng hiệu quả bảo quản.

Khi đi siêu thị các bạn thường gặp rất nhiều loại thực phẩm được nhà sản xuất bảo quản theo phương pháp này.

9. Phơi khô, sấy khô

Phơi khô, sấy khô là các phương pháp truyền thống lâu đời trong dân gian rất thường sử dụng.

Phơi khô, sấy khô làm bốc hơi nước trong thực phẩm, làm ức chế quá trình phát triển vi khuẩn & các loại nấm mốc.

Rất nhiều loại thực phẩm thường được áp dụng phương pháp phơi khô, sấy khô mà các bạn thường thấy như:

  • Thịt, cá: tôm khô, cá khô, khô gà, khô bò, lạp xưởng…
  • Rau, củ, hoa quả sấy khô các loại.
  • Trái cây sấy khô, các loại hạt sấy khô…
2. Các cách bảo quản thực phẩm dùng trong Công nghiệp?

2. Các cách bảo quản thực phẩm dùng trong Công nghiệp?

bao-quan-thuc-pham-trong-cong-nghiep

Các phương pháp bảo quản công nghiệp thông thường được sử dụng trong thương mại, khi nhu cầu bảo quản thực phẩm với số lượng lớn trong các nhà máy, xưởng chế biến…

Các phương pháp này ít được dùng trong gia đình. Tuy nhiên mình cũng nêu sơ qua để các bạn có góc nhìn tổng quan hơn về các cách bảo quản thực phẩm nhé.

07 phương pháp bảo quản công nghiệp bao gồm:
  1. Tiệt trùng: thường được dùng trong bảo quản các chất lỏng như sữa, nước ép…
  2. Đóng gói chân không: thường kết hợp với bảo quản lạnh.
  3. Dùng chất bảo quản công nghiệp: ngăn chặn quá trình oxy hóa của thực phẩm.
  4. Chiếu xạ: vô trùng, thanh trùng.
  5. Điện trường xung điện: thanh trùng thực phẩm.
  6. Phương pháp Rào cản: kết hợp nhiều biện pháp tạo rào cản ngăn chặn sự phát triển của vi sinh vật.
  7. Các phương pháp khác: biến đổi môi trường (nồng độ Oxi), tăng cường áp suất để diệt khuẩn…

 

1. Tiệt trùng

Cách bảo quản thực phẩm bằng tiệt trùng thường được dùng rất nhiều trong bảo quản thức ăn lỏng như sữa, các loại nước trái cây, nước đóng hộp…

Với sữa, để tiệt trùng thì sữa sẽ được làm nóng ở khoảng 70°C trong 15-30 giây để diệt vi khuẩn có trong nó và sẽ được làm lạnh nhanh xuống khoảng 10°C để ngăn không cho vi khuẩn còn lại phát triển.

Sữa sau đó được lưu trữ trong chai hoặc túi tiệt trùng ở những nơi lạnh.

Phươngpháp này được Louis Pasteur , một nhà hóa học người Pháp phát minh năm 1862.

2. Đóng gói chân không

Máy hút chân không chuyên dùng giúp đóng gói các loại thực phẩm trong môi trường chân không, thông thường trong túi nhựa hoặc các loại hộp, chai, lọ không thấm nước.

Môi trường chân không giúp lấy hết oxi làm cho vi khuẩn không thể phát triển. Đồng thời giúp bảo quản hương vị của các loại thực phẩm, tránh bị quá trình oxy hóa.

Ứng dụng phổ biến trong công nghiệp là các loại đậu, ngũ cốc, hạt… thường được bảo quản theo phương pháp hút chân không này.

Ngoài ra thịt động vật, phô mai đông lạnh cũng được hút chân không trước khi bảo quản lạnh để giữ được nguyên vẹn hương vị thơm ngon của chúng.

3. Dùng chất bảo quản

Có nhiều loại chất phụ gia (chất bảo quản) thường được dùng bảo quản thực phẩm trong công nghiệp

Chất phụ gia giữ vai trò ức chế sự phát triển của vi khuẩn hoặc nấm mốc, hoặc giúp ngăn chặn quá trình oxy hóa, ức chế quá trình oxy hóa của thực phẩm.

Một số chất bảo quản phổ biến thường được dùng đó là:

  • Các chất kháng khuẩn: canxi propionat , natri nitrat , nitrit natri , sulfite ( sulfur dioxide , natri bisulfit , kali sulfat sulfat..)
  • Các chất chống oxy hoá bao gồm: Butylated hydroxyanisole (BHA) và Butylat hydroxytoluene (BHT).
  • Các chất bảo quản khác bao gồm formaldehyde (trong dung dịch), glutaraldehyde (thuốc trừ sâu), ethanol, và methylchloroisothiazolinone.

Việc sử dụng chất bảo quản cần thực hiện với mức độ cho phép theo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

4. Chiếu xạ

Chiếu xạ vô trùng là việc thực phẩm được chiếu qua bằng các bức xạ ion hoá.

Phương pháp này có tác dụng rất cao trong việc diệt vi khuẩn, nấm mốc và côn trùng gây hại, làm giảm sự chín và hư hỏng trái cây, và ở liều cao hơn gây ra tính vô trùng.

Công nghệ này có thể được so sánh với quá trình thanh trùng ; nó đôi khi được gọi là “thanh trùng bằng lạnh”, vì sản phẩm không được nung nóng.

Phương pháp chiếu xạ được ứng dụng rộng rãi trong bảo quản trái cây tươi, các loại thức uống dạng lỏng như sữa thanh trùng…

5. Điện trường xung điện

Điện trường xung điện (PEF) sử dụng các loại xung ngắn của một điện trường mạnh tác động vào thực phẩm dùng để thanh trùng.

Trong quá trình xử lý PEF, một chất được đặt giữa hai điện cực, sau đó sử dụng điện trường xung điện để thanh trùng thực phẩm

Phương pháp này thường khá hiếm gặp. Hiện nay chỉ được áp dụng tại Châu Âu dùng để thanh trùng một số loại nước ép trái cây.

6. Công nghệ Hurdle (phương pháp Rào cản)

Đơn giản là phương pháp này kết hợp nhiều cách bảo quản thực phẩm lại với nhau (nhiều yếu tố rào cản ngăn chặn sự phát triển vi khuẩn) nhằm loại bỏ, vô hiệu hóa hoặc ít nhất là ức chế các vi sinh vật không mong muốn.

Phương pháp Hurdle:
Yếu tố rào cản Ứng dụng
Nhiệt độ cao Sưởi ấm, xông khói, nấu chín thực phẩm
Nhiệt độ thấp Đóng băng thực phẩm (tủ đông)
Giảm nước trong thực phẩm (làm khô) Làm khô để bảo quản thực phẩm
Tăng tính axit Thay đổi độ pH
Giảm tiềm năng Oxy hóa khử Loại bỏ Oxy hoặc bổ sung Ascorbate
Bảo quản thực vật (dùng hệ vi sinh vật tự nhiên có kiểm soát để ức chế các loại vi khuẩn gây hư hỏng thực phẩm) Dùng vi khuẩn axit lactic, nấm men bảo vệ thực phẩm chống vi khuẩn
Các chất bảo quản khác Sorbate , sulfite , nitrit

7. Các phương pháp bảo quản công nghiệp khác

Ngoài các phương pháp như mình vừa nêu ở trên thì còn một số phương pháp khác như:

  • Biến đổi môi trường xung quanh: đóng gói, bảo quản với việc giảm nồng độ O2 và tăng nồng độ CO2, sử dụng khí Nitơ… giúp ngăn ngừa côn trùng, giảm quá trình Oxi hóa thực phẩm
  • Plasma không bảo vệ: quá trình này đưa bề mặt của thực phẩm lên “ngọn lửa” của các phân tử khí ion hóa, chẳng hạn như helium hoặc nitơ. Điều này làm cho vi sinh vật chết đi trên bề mặt.
  • Bảo quản thực phẩm cao áp: bảo quản thực phẩm sử dụng áp suất cao.
  • Bảo quản thực vật (Biopreservation): sử dụng các vi sinh vật tự nhiên hoặc có kiểm soát hoặc thuốc chống vi khuẩn như một cách bảo quản thức ăn và kéo dài thời hạn sử dụng.
3. Những sai lầm thường gặp

3. Những sai lầm thường gặp khi bảo quản thực phẩm

Dưới đây là phần mình tổng hợp một số lưu ý khi bảo quản thức ăn và những sai lầm trong bảo quản thực phẩm mà bạn nên xem qua:

1. Quên đậy nắp cho đồ ăn thừa

Đồ ăn thừa khi không đậy kín mà để trong tủ lạnh sẽ bị nhiễm khuẩn và biến chất. Có thể gây đau bụng, tiêu chảy và ảnh hưởng đến sức khỏe.

Ngoài ra, đồ ăn thừa sẽ gây ám mùi các thực phẩm khác. Cả ám mùi tủ lạnh và rất khó vệ sinh.

Các bạn nên sử dụng các hộp đựng thực phẩm có nắp để đậy kín khi bảo quản.

2. Trữ thực phẩm quá lâu trong tủ lạnh

Mỗi loại thực phẩm khác nhau sẽ có thời gian sử dụng khác nhau, dù cho bạn có bảo quản trong ngăn đông ở nhiệt độ lý tưởng -180C đi nữa.

Còn đối với ngăn mát, bình quân bạn chỉ có thể bảo quản thực phẩm 3-7 ngày tùy mỗi loại.

Vì vậy khi bảo quản thực phẩm, các bạn nên đánh dấu, sắp xếp sao cho các loại thực phẩm ưu tiên dùng trước phải đặt ở các vị trí dễ nhìn thấy, ưu tiên sử dụng.

3. Đông lại lại sau khi đã rã đông hoặc dùng không hết

Ở phần “Mẹo bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh” bên trên mình đã nói khá kỹ về cách rã đông đúng.

Nhiều bạn sau khi lấy miếng thịt rã đông, dùng không hết và cho vào ngăn đông để bảo quản tiếp. Làm vậy miếng thịt sẽ bị nhiễm khuẩn và có nguy cơ ngộ độc.

Bất kỳ tế bào nào thoát khỏi quá trình bị phá vỡ khi thực phẩm được đông lạnh lần đầu đều đứng trước nguy cơ tiếp tục bị phá vỡ lần nữa.Vì thế chúng ta không đông lạnh lại thực phẩm sau khi đã rã đông và ăn thừa.

=> Tóm lại, nếu bạn rã đông bằng ngăn mát thì có thể chuyển lại lên ngăn đông. Còn nếu đã rã đông bằng lò vi sóng, nhiệt độ bên ngoài… Thì tuyệt đối phải dùng hết, không được đông lạnh lại.

4. Dùng màng bọc thực phẩm chất lượng kém

Đây là điều quan trọng mà có ít người chú ý.

Các màng bọc thực phẩm chất lượng kém là nguy cơ gây nhiễm độc rất cao cho thực phẩm.

Các thành phần độc hại trong màng bọc có thể thấm vào thức ăn rất nguy hiểm.

Đặc biệt khi bạn dùng màng bọc thức ăn đang nóng, hoặc hâm nóng thức ăn vô cùng nguy hiểm. Nhựa độc hại có thể gây ung thư và ức chế các quá trình sinh hóa, nội tiết tố của cơ thể.

>> Xem thêm: Đồ nhựa và ung thư

5. Cách lựa chọn và sử dụng màng bọc thực phẩm an toàn

Hiện nay, phần lớn màng bọc thực phẩm trên thị trường có thể chia thành hai loại: Màng bọc thực phẩm phổ biến – màng PE dùng để bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh và màng bọc thực phẩm dùng trong lò vi sóng – màng PVC (loại này dùng được cả trong lò vi sóng và trong tủ lạnh).

– Màng PVC: Có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt và ít dai khi kéo dãn, sờ có cảm giác dính tay… Khó tách các lớp màng bọc khi chúng tiếp xúc trực tiếp với nhau, chỉ cháy khi đốt trực tiếp bằng lửa và có mùi hắc.

– Màng PE: Có màu trắng, trong suốt, dai khi kéo dãn, khi sờ và sản phẩm ít dính tay… Dễ dàng tách các lớp màng bọc khi chúng tiếp xúc trực tiếp với nhau, dễ bị đốt cháy bằng lửa và cháy rất nhanh, không tắt và hầu như không tạo ra mùi khi cháy.

6. Chọn và sử dụng màng bọc thực phẩm đúng cách

Các bạn đừng nên vì ham rẻ mà chọn các loại màng bọc thực phẩm trôi nổi. Hoặc thương hiệu không uy tín trên thị trường.

Màng bọc thực phẩm phải có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng. Các bạn nên chọn màng bọc thực phẩm được chế tạo từ vật liệu PE (Polyethylene). Vì không có nguy cơ sử dụng hóa chất phụ gia độc hại (DEHA)

Trước khi bọc, thực phẩm cần bảo quản phải được làm sạch, để khô, ráo nước.

03 lưu ý Quan trọng khi dùng màng bọc thực phẩm:
  • Không dùng với thực phẩm lỏng, thực phẩm ăn ngay. Và các thực phẩm có tính kiềm, hoặc acid (dưa muối, salad trộn giấm), nhiều dầu mỡ,
  • Không sử dụng màng bọc ngay khi thức ăn còn nóng trên 700C.
  • Không dùng màng bọc khi hâm nóng, rã đông với nhiệt độ cao. Tuyệt đối không rã đông, chế biến bằng lò vi sóng hoặc các phương pháp gia nhiệt khác (nướng, áp chảo, rán).

7. Các thức ăn thừa không nên bảo quản qua đêm

Đồ ăn để qua đêm hoặc đồ ăn đã ôi thiu sẽ sản sinh ra rất nhiều nitrit.

Khi ăn những loại đồ ăn này trong 1 thời gian dài nhẹ thì dễ bị mắc các chứng bệnh về đường tiêu hóa. Nặng thì có nguy cơ dẫn đến các bệnh mãn tính, ung thư…

Vậy Nitrit là gì?
  • Nitrit có công thức hóa học là NO2. Là loại chất rất độc hại và có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Nguy hiểm hơn, Nitrit có thể chuyển hóa thành các loại chất độc hại… Có thể gây ung thư cho con người.
  • Nitrit là tác nhân làm oxi hóa huyết sắc tố Hemoglobin trong hồng cầu để hình thành Methemoglobin. Ức chế sự vận chuyển oxy trong máu.
  • Đặc biệt nguy hiểm hơn là cơ thể trẻ em không có đủ enzyme trong máu để chuyển hóa Methemoglobin trở lại thành Hemoglobin. Nếu bị ảnh hưởng lâu ngày của Nitrit.. Trẻ sẽ mắc các bệnh da xanh, dễ nguy hiểm đến tính mạng.
  • Đặc biệt Nitrit rất nguy hiểm đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi. Làm chậm quá trình phát triển của trẻ… Tích lũy trong cơ thể gây ra các bệnh về đường hô hấp.
Các loại thức ăn thừa để qua đêm sinh ra Nitrit. Và có thể gây ra hiện tượng ngộ độc thực phẩm:
– Rau:

Một số món ăn thừa để qua đêm, đặc biệt là các loại rau lá xanh… có thể sinh ra nitrit gây bệnh.

Sau thời gian dài bảo quản, lượng nitrit ngày sẽ càng tăng lên.

– Trứng:

Trứng là một trong những loại thức ăn thừa không bao giờ được hâm nóng sau khi đã nấu chín.

Trứng luộc, hấp và rán có lượng canxi, chất dinh dưỡng, vitamin và nhiều yếu tố dinh dưỡng khác. Nhưng khi tiếp tục bị tác động bởi nhiệt độ cao… lòng đỏ của trứng có thể biến thành chất gây hại cho cơ thể.

– Cá và hải sản:

Việc để các thực phẩm như cá, tôm, cua, sò, ốc, mực… đã chế biến qua đêm sẽ khiến cho chất protein có trong các món ăn này bị biến đổi. Không có lợi cho sức khỏe, thậm chí có thể gây hại cho chức năng của gan, thận.

Đặc biệt, đối với các món gỏi từ cá hay hải sản như gỏi cá, gỏi tôm… các bạn tuyệt đối không nên ăn nếu đã để qua đêm. Nguyên nhân là do những món ăn này chứa rất nhiều gia vị như giấm, ớt….

Nếu để qua ngày hôm sau, kể cả để trong tủ lạnh.. cũng rất dễ sinh ra nấm mốc và gây ngộ độc cho người sử dụng.

– Các món gỏi:

Khi làm gỏi bạn cho rất nhiều gia vị như giấm, ớt… Nếu để qua ngày hôm sau món ăn cũng dễ sinh nấm mốc, gây ngộ độc. Vì vậy, tốt nhất là ăn hết trong ngày.

– Nộm:

Khi làm nộm bạn cho rất nhiều gia vị như dấm, ớt. Nếu để qua ngày hôm sau kể cả khi bạn cất trong tủ lạnh.. món ăn cũng dễ sinh nấm mốc, gây ngộ độc.

– Thịt gà:

Thịt gà chứa một lượng lớn protein. Việc đun nóng lại sẽ khiến các protein này thay đổi và biến chất… gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Tốt nhất là bạn hãy để món gà nguội đến nhiệt độ phòng sau đó ăn tiếp nếu còn thừa.

Vì vậy lời khuyên chung là các bạn nên cố gắng dùng hết những thực phẩm đã chế biến… nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho mình và gia đình.

4. Sắp xếp thực phẩm hợp lý trong tủ lạnh

4. Sắp xếp thực phẩm hợp lý trong tủ lạnh

Sắp xếp hợp lý để đảm bảo tất cả đồ ăn đều nhận được nguồn khí lạnh cần thiết để thức ăn không bị hư.

Đồ ăn khi sắp xếp trong tủ lạnh thì các bạn cần lưu ý sao cho phù hợp về độ lạnh cần thiết, tránh đồ ăn bị “bỏ quên” và quá hạn…

* Một số lưu ý khi sắp xếp đồ ăn trong tủ lạnh:
  • Tránh che chắn các họng gió của tủ lạnh: nhiệt độ sẽ không đều, một số vị trí mất hơi lạnh thức ăn sẽ bị hư nhanh chóng. Thỉnh thoảng bạn nên dọn dẹp cho thông thoáng
  • Sắp xếp đúng vị trí: thịt, cá, đồ tươi sống nên bảo quản ngăn đông. Rau, củ nên bảo quản trong ngăn riêng bên dưới. Trái cây nên bảo quản khay mát hoặc các ngăn mát. Cánh tủ lạnh để đồ uống, các loại nước chấm, gia vị…
  • Nên có đánh dấu với các thực phẩm để lâu. Bạn có thể dùng nhãn để đánh dấu tên thực phẩm, hạn dùng để tránh bị quên và bị quá hạn.
  • Vệ sinh, sắp xếp lại tủ lạnh thường xuyên. Vệ sinh sẽ giúp bạn phát hiện thực phẩm sắp hết hạn. Giúp tủ lạnh không bị ám mùi, nhiễm khuẩn…
* Giữ tủ lạnh không bị ám mùi:
  • Bao bọc và đóng hộp. Đặc biệt thức ăn thừa & thực phẩm tươi sống rất dễ gây mùi và nhiễm khuẩn chéo. Vì vậy các bạn nên bao bì thật kín trước khi bảo quản.
  • Thường xuyên dọn dẹp và sắp xếp lại tủ lạnh. Phát hiện và loại bỏ các thực phẩm quá hạn, các loại rau quả bị úng, dập, hư hỏng… Dọn dẹp các mảng bám thức ăn bị rơi vãi trong tủ lạnh.
  • Nếu tủ lạnh bị mùi hôi bạn có thể đặt vào tủ lạnh 1-2 ly sữa để hút mùi. Sữa có tính năng hút mùi trong tủ lạnh rất hiệu quả.
    Ngoài ra bạn có thể sử dụng vỏ quýt tươi, chanh tươi sắt lát, bả cafe nước trà hoặc giấm ăn… Đặt vào nhiều vị trí trong tủ lạnh để khử mùi sẽ rất hiệu quả.

 

LỜI KẾT

Bảo quản thực phẩm giúp tiết kiệm thời gian, và cũng không có mục đích gì khác hơn là giúp thực phẩm đảm bảo an toàn, giúp chúng ta thưởng thức được nhiều món ngon, bổ dưỡng. Hy vọng qua phần bài viết cách bảo quản thực phẩm toàn tập này, các bạn đã có đầy đủ những kiến thức hữu ích nhất để giúp bảo quản thực phẩm an toàn nhất. Chúc bạn và gia đình luôn có những món ăn ngon, dinh dưỡng và dồi dào sức khỏe.

Nguồn: Chamchut.com

Đừng quên Like, Share và để lại comment nếu thấy bài viết hữu ích nhé các bạn. Thân mến!

 

Jasmine Le
 

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: